Boncuk Örümceği

● Başlangıç

Bilgisayar bir kelimeyi saklarken harfleri bir ipe boncuk gibi dizer. Bu işi Boncuk Örümceği yapar.

İpi bir kez düğümledi mi, o ip artık hiç değişmez. “kedi”yi “Kedi” yapmak istersen örümcek eski ipi bozmaz, yeni bir ip örer. Eski ip, kimse ona bakmayana kadar yerinde durur.

◆ İleri

Boncuk Örümceği bir string’dir: sırayla dizilmiş karakterlerden oluşan, değiştirilemeyen bir metin değeri.

Ne yapar

• Harfleri, rakamları, boşlukları ve emojileri sırayla bir ipe dizer.
• İpin uzunluğunu söyler (length), istenen sıradaki boncuğu gösterir (s[0]).
• Büyütme, kesme, değiştirme, birleştirme gibi her işte yeni bir ip örer (toUpperCase, slice, replace, +).

Ne yapamaz

• Dizdiği ipteki bir boncuğu değiştiremez, ekleyemez, çıkaramaz.
• Boncukları sayı gibi toplayamaz: "2" + "2" dört değil, "22" olur.

Kod karşılığı

let ad = "kedi";
ad[0] = "K";            // ad hâlâ "kedi" (strict mode'da TypeError)
const yeni = ad.toUpperCase(); // → "KEDİ" değil, "KEDI"
ad.toLocaleUpperCase("tr");    // → "KEDİ"
"😀".length;            // → 2

İleri kurallar

• String metotları her zaman yeni bir string döner; çağrıldığı string’i değiştirmez.
• ad = ad + "!" ipi değiştirmez: değişken yeni bir ipi göstermeye başlar. Değiştirilemezlik değerle ilgilidir, const ise değişkenin başka bir değere geçmesini engeller. İkisi ayrı kurallardır.
• toUpperCase() dilden bağımsızdır: "i" büyüyünce "I" olur. Türkçe için toLocaleUpperCase("tr") gerekir. toLowerCase() de dilden bağımsızdır: "İ" noktalı bir "i" artı ayrı bir nokta olur, bu yüzden "KEDİ".toLowerCase().length 5 verir. Türkçe için toLocaleLowerCase("tr").
• length karakter değil, UTF-16 kod birimi sayar. Tek parçalı emojilerin çoğu 2 birimdir; aile ya da bayrak gibi birleşik emojiler daha fazla: "👨‍👩‍👧".length 8 verir.

Nerede kırılır

• “Harf” boncuğu. Bir boncuk bir harf gibi anlatılır ama gerçekte bir UTF-16 kod birimidir. Tek parçalı emojilerin çoğu iki boncuk tutar; aile ya da bayrak gibi birleşik emojiler daha fazla. Gülen yüz boncuğu ipte iki yer kaplar.
• Eski ip nereye gider? Anlatım eski ipin yerinde durduğunu söyler. Gerçekte onu hiçbir değişken göstermiyorsa motor belleği sonra geri alabilir. Bunu ne zaman yaptığı bizim kontrolümüzde değildir.
• Her işlem gerçekten yeni bir kopya mı? Motorlar string’leri içeride farklı biçimlerde tutabilir; her işlemin gerçekten baştan bir kopya ürettiğini iddia etmiyoruz. Kural davranışla ilgilidir: dışarıdan bakan eski ipi hiç değişmiş görmez.

◆ İlk göründüğü masal İki ev bir avlu